آج نوار نقاله چیست؟
آج نوار نقاله یا گریپ، الگوی برجستهای است که روی سطح تسمه قالبگیری میشود تا اصطکاک میان بار و تسمه افزایش یابد. رایجترین نوع آن طرح شِورون (Chevron) به شکل حروف V یا فلش است که در نوارهای شیبدار بسیار پرکاربرد است. این آجها مانع سرخوردن مواد به سمت پایین شده و امکان حمل در شیبهای تند را فراهم میکنند.
انواع طرح آج
- شِورون باز (Open V): برای مواد فله و دانهای در شیبهای متوسط.
- شِورون بسته (Closed V): برای مواد ریزدانه و مرطوب با چسبندگی بیشتر.
- آج چندگانه (Multi-Chevron): برای تسمههای عریض و بار سنگین.
- آج چکشی، الماسی و پلهای: برای کاربردهای خاص و بهبود چنگش.
مزایای استفاده از آج
افزایش زاویهٔ کاری تسمه از حدود ۱۸ درجه (سطح صاف) تا ۴۰ درجه و بیشتر، کاهش ریزش و برگشت بار، حمل مطمئن مواد مرطوب یا گرد و خاکی و بهبود ظرفیت انتقال در شیب از مهمترین برتریهای نوار آجدار است. ارتفاع آج (از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر) بر اساس شیب و نوع بار انتخاب میشود.
نکات انتخاب
برای انتخاب آج مناسب باید به زاویهٔ شیب، اندازهٔ ذرات بار، رطوبت و چسبندگی مواد توجه کرد. آج بلندتر شیب بیشتر را پوشش میدهد اما تخلیهٔ کامل بار را دشوارتر میکند. صنعت کاران پیشرو طرح و ارتفاع آج را متناسب با شرایط کاری انتخاب میکند تا تعادل میان چنگش، ظرفیت و تخلیهٔ تمیز برقرار شود.
آج قالبی در برابر آج چسبی
آج تسمه به دو روش ساخته میشود. در روش قالبی (یکپارچه)، آج همزمان با خود تسمه و در یک فرایند پخت شکل میگیرد؛ این روش پایداری و عمر بیشتری دارد و برای تولید انبوه مناسب است. در روش چسبی یا جوش گرم، آجها بهصورت جداگانه روی تسمهٔ صاف موجود نصب میشوند؛ این راهحل برای مقاومسازی تسمههای فعلی یا الگوهای سفارشی بهکار میرود. نکتهٔ مهم دیگر، نرم بودن یا پوشش لاستیکی آج است که هنگام عبور از درام، خمشدن آن را آسان میکند و از کندهشدن پره جلوگیری مینماید.